Szczęście to... Matthieu Ricard w rozmowie z Richardem Gere Informacje na Wikipedii: Matthieu Ricard, Richard Gere. Wykłady wideo Matthieu Ricarda: Change your Mind Change your Brain Habits of happiness

Mnich i gwiazdor filmowy: dwa całkiem róşne style Ĺźycia i, jak moĹźna przypuszczać, dwie odmienne drogi do szczęścia. Jednak aktor Richard Gere oraz Matthieu Ricard, autor ksiÄ Ĺźki „W obronie szczęścia” i zarazem buddyjski mnich z Francji, podzielajÄ szczere oddanie dla buddyzmu i wspĂłlnie przyznajÄ , Ĺźe prawdziwe trwałe szczęście wykracza poza uwarunkowania i okoliczności. PoniĹźsza Ĺźywa wymiana poglÄ dĂłw na temat prawdziwej natury szczęścia miała miejsce 16 maja 2006 roku podczas spotkania w Nowym Jorku.

Richard Gere: Zacznijmy od tego, skąd przyjechałeś i co się złożyło na twoją obecną sytuację.

Matthieu Ricard: Byłem zwykłym facetem, udało mi się jednak spotkać inspirujących ludzi z róşnych kręgĂłw. Pozwoliło mi to zrozumieć, co to znaczy być dobrym człowiekiem, a co niekoniecznie idzie z tym w parze. PoniewaĹź mĂłj ojciec był filozofem, wybitni francuscy myśliciele często odwiedzali nasz dom. Było tam teĹź wielu artystĂłw, gdyĹź moja matka malowała. Szkoliłem się więc na naukowca i na muzyka. W wieku szesnastu lat jadłem obiad ze Stravinsky’m, a mĂłj przełoĹźony z Instytutu Pasteura dostał Nagrodę Nobla z medycyny.

Najbardziej jednak uderzyło mnie to, że nie było żadnej istotnej zależności pomiędzy właściwościami danej osoby a jej szczególnym geniuszem. Można być doskonałym pianistą i jednocześnie irytować wszystkich dookoła! [śmiech publiczności] Albo wybitnym ogrodnikiem, z którym nie sposób wytrzymać. Można też być wpływowym myślicielem, który dokucza całej swej rodzinie. Ale równie dobrze można być całkiem miłym człowiekiem. Nie istniała, jak się zdaje, żadna zależność między geniuszem a ogólnym usposobieniem danej osoby. Marzyłoby mi się grać w szachy tak jak Bobby Fisher, ale nigdy nie chciałbym być taki jak on. Spojrzałem na to zjawisko w nowy, znaczący sposób, gdy wyjechałem do Indii w 1967 roku i poznałem naprawdę wielu wybitnych ludzi.

Richard Gere: Co cię sprowadziło po raz pierwszy w Himalaje?

Matthieu Ricard: Obejrzałem film dokumentalny zatytułowany "Przekaz z Tybetu" ("The Message of the Tibetans"), nakręcony przez francuskiego filmowca Arnauda Desjardins. Spędził on sześć miesięcy w Himalajach, rejestrując na taśmie wszystkich wielkich nauczycieli tybetańskich, ktĂłrzy uciekli przed chińską inwazją na ich kraj. Ostatnie dziesięć minut tego dokumentu ukazuje w ciszy twarze tych niezwykłych postaci, jedna po drugiej. Były zadziwiające. Róşniły się między sobą – niektĂłre z duĹźymi nosami, inne uśmiechnięte, jeszcze inne dość surowe – jednak wszystkie ukazywały tę samą jakość bycia. Przejawiały ludzkie cechy, ktĂłre chciałoby się posiadać, całkiem odmienne od tego typu geniuszu, z ktĂłrym dotychczas przyszło mi obcować. To właśnie zainspirowało mnie do pierwszej podróşy.

Potem sam spotkałem nauczycieli. Zauważyłem, że posiadali siłę, która nic nie narzucała, nie próbowała poniżać. Była inspirująca. Ludzie ci promieniowali niezwykłą dobrocią. Nagle pomyślałem, że wspaniale by było osiągnąć w tym życiu coś podobnego.

Richard Gere: Ile czasu zajęło ci podjęcie decyzji o wyjeździe na dobre?

Matthieu Ricard: Przebywałem w Instytucie Pasteura, lecz mój umysł wciąż wędrował do Dardżylingu, pomyślałem więc, że trzeba coś zrobić z tą sytuacją. Po zrobieniu doktoratu postanowiłem wrócić do Indii i zostać tam. To był dobry moment. Skończyłem pracę i miałem już kilka publikacji naukowych.

Richard Gere: Co za skromność! Porzuciłeś zaczątki czegoś, co mogło się okazać błyskotliwą karierą naukową.

Matthieu Ricard: To prawda, ludzie mnie pytają, skąd ta drastyczna zmiana. Nie myślałem o tym w ten sposób. Pojechałem po prostu tam, gdzie życie zdawało mi się oferować większe spełnienie. Istniała pewna logiczna ciągłość między badaniem bakterii a poznawaniem umysłu i mechanizmów szczęścia. Myślałem, że robię dobry interes! [śmiech publiczności]

Richard Gere: Ostatecznie zostałeś bliskim uczniem i tłumaczem J.Ś. Dilgo Czientse Rinpocze. Możesz coś o tym opowiedzieć?

Matthieu Ricard: Był on jednym z najbardziej uwielbianych nauczycieli świata tybetańskiego oraz nauczycielem Dalaj Lamy. Spędził trzydzieści lat na odosobnieniu – nie kaĹźdy z nas by to potrafił. W drugiej połowie swego Ĺźycia całkowicie poświęcił się innym. MĂłgł nauczać od świtu do nocy tysiące ludzi na raz i nawet w trakcie posiłku były przy nim dwie lub trzy osoby, ktĂłrym przekazywał nauki. Był pełen prostoty, a jednocześnie przypominał gĂłrę – wielki na sześć stĂłp i pięć cali. Spędziłem z nim piętnaście lat i nie pamiętam, by kiedykolwiek wyrządził komuś krzywdę. MĂłgł być bardzo surowy, ale nigdy nie ranił. Znaczenie guru nie polega na decydowaniu o kaĹźdej chwili twojego Ĺźycia, ale na pokazywaniu ci, czym moĹźesz się stać.

Richard Gere: Czy miałeś jakieś traumatyczne doświadczenia w dzieciństwie, okres dotkliwego cierpienia, który skłoniłby cię do poszukiwania drogi do szczęścia?

Matthieu Ricard: Zabawne, mĂłj przyjaciel kiedyś powiedział: „jesteś ostatnią osobą, ktĂłra powinna napisać książkę na temat szczęścia. Ty tak naprawdę nigdy nie cierpiałeś!” [śmiech publiczności]

Richard Gere: To prawda.

Matthieu Ricard: Skąd wiesz?!

Richard Gere: Ja cierpiałem! Ja wiem, co to cierpienie! [śmiech publiczności] O co więc tak naprawdę chodzi z całym tym szczęściem, Matthieu?

Matthieu Ricard: Cóş, trzeba przyznać, Ĺźe to słowo jest dość niejasne. A francuscy intelektualiści go wręcz nie znoszą. Powiadają: „szczęście nas nie interesuje”. Nawet Goethe stwierdził, Ĺźe trzy dni niezmiennego szczęścia byłyby nie do zniesienia. [śmiech publiczności] Cierpienie jest takie fajne, zmienia cały czas swoje odcienie i kształty, natężenie. Ale tak naprawdę ludzie mylą uczucie przyjemności z prawdziwym szczęściem. Jeśli chodzi o przyjemność, rzucamy się na coś, potem dodajemy coś innego, i jeszcze innego, i wreszcie padamy wyczerpani i załamani. Ludzie nie myślą o szczęściu jako o sposobie bycia, poniewaĹź mają na myśli przyjemność, ktĂłra zaleĹźy od okoliczności. Jest uwarunkowana. Jedna porcja lodĂłw jest wyśmienita, dwie są OK, ale po trzech jest ci niedobrze. Tak działa przyjemność.

Richard Gere: W swojej nowej książce „W obronie szczęścia” mĂłwisz o chwilach prawdziwego szczęścia, nie tego z gatunku lodĂłw na patyku, ale o chwilach, ktĂłre pamiętamy w głębi serca – uśmiech dziecka, malowniczy zachĂłd słońca, odciągający nas od nas samych, chwile, gdy rozpuszcza się idea ego, gdy doświadczamy prostej siły Ĺźyciowej drugiego człowieka, albo choćby naszej własnej, bez filtra konceptualnego umysłu z jego szumem negatywnych, zatruwających Ĺźycie myśli.

Matthieu Ricard: Ten wgląd jest nam wrodzony. Maszerujemy po śniegu, pod gołym niebem i jest nam dobrze. Nie ma wewnętrznych konfliktów. Kiedy okazujesz dziecku zwyczajną szczodrość, bez żadnych zobowiązań, nie oczekując pochwały ani nagrody, odczuwasz najczystszą miłość.

W chwilach takich jak ta zadajesz sobie pytanie, czy potrafiłbyś być taki przez cały czas. Gdy się rozgniewasz i myślisz, że masz stuprocentową rację, prawdopodobnie następnego dnia będziesz tego żałować. Tak więc, gdy zaczynasz odróżniać stany umysłu, które składają się na głębokie poczucie zadowolenia, od tych, które wydzielają jedynie trucizny umysłu i niszczą to zadowolenie u ciebie i u innych, zadajesz sobie pytanie, czy można pielęgnować jedne i dać sobie spokój z drugimi.

Czy jest to w ogóle możliwe? Jeśli te silne trucizny umysłu stanowią część naszej najgłębszej natury, to prawdopodobnie niszcząc je, niszczylibyśmy samych siebie. Jeśli jednak są podobne do powierzchownego malowidła, możemy je zmienić. Dlatego prawdziwe pytanie brzmi: czy te przeszkadzające emocje są niezbywalną częścią naszego umysłu, czy nie?

Richard Gere: Na jednym z seminariów z Dalaj Lamą w Instytucie Umysłu i Życia omawialiśmy sytuację, gdy umysł postrzega dane zdarzenie w sposób czysty, bez domieszki pamięci, bez żadnych projekcji ani czegokolwiek innego. Jest to niemal niezauważalnie krótki moment, po którym do akcji wkracza mózg i zaczyna mierzyć wszystko podług tego, co już zna. Przekształca on doświadczenie w taki sposób, by mieściło się w ramach, w których nauczył się już funkcjonować, w granicach tego, co jest mu znane. Czy mógłbyś opisać te różne warstwy umysłu i w jaki sposób ich funkcje są skorelowane z emocjami oraz z sercem?

Matthieu Ricard: Zwykle, gdy doświadczamy takiej emocji jak gniew, identyfikujemy się z nią w pełni. Jesteśmy gniewem. Wychodzimy jednak na zewnątrz w kierunku obiektu naszego gniewu – osoby, ktĂłra była dla nas nieprzyjemna. WĂłwczas gniew staje się dokuczliwy. Kiedy tylko widzimy lub wspominamy tę osobę, pojawia się teĹź gniew. I tak bez końca.

Zamiast jednak zwracać się w stronę obiektu, moĹźemy odciąć umysł od gniewu, spojrzeć na niego tak, jakby się patrzyło na ogień albo wulkan. MoĹźemy mu się uwaĹźnie przyglądać, sprĂłbować rozpoznać gniew traktując go jak ciekawe zjawisko. Gdy nam się to uda, odetniemy go od jego paliwa – obiektu. WĂłwczas gniew musi ustąpić podobnie jak „poranny szron wraz ze wschodzącym słońcem”. Nie tłumimy go w sobie, byłoby to jak zamontowanie wewnątrz siebie bomby zegarowej. Nie lekcewaĹźymy gniewu. Po prostu nie pozwalamy mu wybuchnąć. Pracujemy z nim tak, by go unieszkodliwić.

W naukach buddyjskich istnieje piękne porĂłwnanie: nasz umysł jest jak powierzchnia lustra. Jej własnością jest to, Ĺźe odbija wszelkie rodzaje obrazĂłw – gniewne twarze, uśmiechnięte twarze, smutne czy beznamiętne – nie przenikają one jednak samego lustra. Nie są jego częścią. Gdyby były, zasłaniałyby wszelkie inne obrazy. Obecna tam gniewna twarz uniemoĹźliwiałaby pojawienie się twarzy uśmiechniętej. I podobnie istnieje czysta przytomność, czysta świadomość, z ktĂłrej wyłaniają się wszelkie rodzaje myśli.

Jeśli faktycznie tak się sprawy mają, to przeszkadzające emocje są zależne jedynie od przyczyn i warunków. Ćwicząc umysł, stosując właściwe środki zaradcze, zastępując gniew miłującą dobrocią albo chciwość wolnością wewnętrzną, możemy zmieniać mentalną panoramę. To jest właśnie medytacja. To bardzo egzotyczne słowo, jednak w istocie oznacza zaznajomienie się z pewnym sposobem bycia, pielęgnowanie wewnętrznych właściwości.

Richard Gere: W zasadzie to wszyscy jakoś medytujemy, podtrzymując pewne stany umysłu. Większość z nas jest przyzwyczajona do egocentryzmu, miłości własnej, gniewu czy nienawiści. Zasadniczo ludzie medytują na wrogość, chęć konkurowania z innymi. Potrzeba nam całkiem nowej drogi, by medytować na inne właściwości, takie jak miłość i współczucie, umiejętność wybaczania, altruizm czy troska o innych, a nie tylko o siebie. MoĹźe powinniśmy bliĹźej przyjrzeć się tej koncepcji „ja”? Czego nauczyła cię praca z tym pojęciem?

Matthieu Ricard: Kiedyś we Francji tłumaczyłem wykład J.Ś. Dalaj Lamy, gdy mówił o idei braku ego, która jest czymś nader dziwnym dla zachodniego odbiorcy. W przerwie posypało się wiele pytań odnośnie tego, co robić, kiedy już się nie ma ego: Jak funkcjonować? Jak działa wtedy przyczyna i skutek? Co z poczuciem odpowiedzialności, moralności czy etyki?

Powiedziałem to Jego Świątobliwości, a on odparł: „To twoja wina. Ĺšle przetłumaczyłeś.” [śmiech publiczności] Oczywiście, Ĺźe mamy pewien rodzaj „ja”. Istnieje dynamiczny przepływ doświadczenia i świadomości i moĹźemy go jakoś nazwać, tak jak nazywamy jedną rzekę Mississippi, a drugą Ganges, są to bowiem róşne strumienie wody wraz z właściwymi im pejzaĹźami, zaś nazw uĹźywa się po to, by je od siebie odróşnić. Nie ma tam jednak Ĺźadnego gościa, ktĂłry wystawia z wody głowę, mĂłwiąc: „Jestem rzeką Ganges!” Przeświadczenie, Ĺźe potrzebujemy silnego indywidualnego „ja”, jest gotowym przepisem na cierpienie.

Richard Gere: Nie, to nieprawda. To jakiś fałsz.

Matthieu Ricard: To taki zwodziciel. To tak, jakby ktoś przez całe pokolenia uĹźywał twojej karty kredytowej. Gdyby istniał oddzielny byt zwany „ja”, pozbycie się go przypominałoby wyrywanie sobie serca z klatki piersiowej. Okazuje się, Ĺźe przez zwykłe przylepienie etykietki do owego dynamicznego strumienia doświadczeń potrzebujemy zaraz jakiegoś ducha, ktĂłry by go strzegł i zadowalał. Prowadzi to do nieustających problemĂłw.

Richard Gere: Kim więc jest ów byt, który wykonuje medytację? Kim jest medytujący?

Matthieu Ricard: Pojęcie „ja” ma róşne warstwy. Jedno jest typu: „(JA) Ĺźyję, jest MI zimno, (JA) jestem zły, (JA) wstaję rano, (JA) jestem tutaj”. Owo „ja” jest chwilowe, jest odzwierciedleniem warunkĂłw, tego, czego dotychczas doświadczyliśmy i co moĹźemy odnieść do naszego obecnego doświadczenia. I nie ma w tym nic niewłaściwego.

Owo „ja” przykleja następnie etykietkę: „(JA) jestem tą osobą, (JA) wiem, Ĺźe zmieniłem się od czasĂłw dzieciństwa – moje ciało się postarzało, mĂłj umysł doświadczył zmiany – ale z pewnością musi istnieć jakieś „ja”, ktĂłre przeszło całą tę drogę. I to właśnie JA. W przeciwnym wypadku nikt nie pozostaje”. Ów wyimaginowany oddzielny byt nabiera przesadnego znaczenia, przestaje być postrzegany jako dynamiczny strumień doświadczeń. W ten sposĂłb wpędzamy się w kłopoty.

Istnieje strumień, ale nie ma łodzi. Jeśli twĂłj umysł kreuje łódĹş, a ty nią popłyniesz, okaĹźe się to zgubne dla twego ogĂłlnego poczucia szczęścia. Lgnięcie, pożądanie, duma, zazdrość – te toksyczne emocje biorą się z przekonania o istnieniu oddzielnej, trwałej jednostki.

Richard Gere: To właśnie to przekonanie, ta podstawowa niewiedza jest źródłem wszystkich późniejszych problemów, prawda?

Matthieu Ricard: Jeśli krzykniesz w kanionie przekleństwo: „Ty draniu!”, wĂłwczas powracające do ciebie echo sprawi ci frajdę. Jeśli jednak powie to osoba siedząca obok ciebie, będziesz się zastanawiał, jakim prawem ona to powiedziała, poczujesz się jak tarcza strzelnicza. Albo gdy w niedzielnie popołudnie ucinasz sobie w łodzi drzemkę na środku jeziora i nagle ktoś na ciebie wpada, wyrywając cię ze snu, myślisz: „Co to za wariat zakłóca mĂłj spokĂłj i ciszę?”. Kiedy jednak spostrzeĹźesz, Ĺźe wpadła na ciebie dryfująca, opuszczona łódka, zaczynasz się śmiać.

Na czym polega róşnica? Otóş z początku czułeś się jak cel, myślałeś Ĺźe wioślarz „ma coś do ciebie”. Bez wioślarza jednak, opuszczona łódka nie „miała nic do ciebie”. Co stanowi róşnicę? Owo „ciebie” stanowi róşnicę! Nic więcej.

Richard Gere: Czy kiedy to sobie uświadomimy, wszystko już będzie w porządku?

Matthieu Ricard: No cóż, obudzenie w sobie mądrości zabiera dużo czasu. Każdy chce łatwych i szybkich efektów.

Richard Gere: I jak najtańszych! [śmiech publiczności] Historia, ktĂłrą właśnie opowiedziałeś, zrobiła na mnie wielkie wraĹźenie. W Los Angeles Jego Świątobliwość Dalaj Lama dawał nauki kilku tysiącom ludzi. W pewnym momencie przystanął i powiedział: „Wielu prosi mnie, bym im wskazał najszybszą drogę do oświecenia, jednak naprawdę chodzi im o najtańszą drogę”.

Następnie opowiedział historię Milarepy, jednego spośrĂłd wielkich świętych Tybetu, ktĂłry przezwyciężył w swoim Ĺźyciu ogromne przeszkody i osiągnął wyĹźyny oświecenia. Pod koniec Ĺźycia miał niezwykłego studenta imieniem Gampopa, ktĂłry, sam będąc sławnym praktykującym, przybył do niego z zamiarem intensywnego praktykowania. Kiedy nadszedł czas, by Gampopa opuścił Milarepę i poszedł własną drogą, ten rzekł: „Synu, chcę ci teraz dać ostatnią lekcję, chodĹş ze mną”. Zeszli w dół doliny, do pobliskiego lasu i wtedy Milarepa powiedział: „Teraz jestem gotĂłw dać ci moje ostateczne nauki”, po czym odwrĂłcił się, podciągnął szaty i wskazał na swĂłj tyłek, w całości pokryty odciskami od siedzenia w medytacji. Ostateczną nauką jest to, Ĺźe całą robotę trzeba wykonać samodzielnie. Bez tego nic się nie zmieni. Przekonałem się o tym osobiście. Najmniejszy nakład pracy wykonanej nad sobą, jaki by nie był, zwrĂłcił się w całości. Jest to proces poznawania umysłu. Obserwowania go, a następnie pracowania z nim.

Matthieu Ricard: Istota medytacji i pracy z umysłem nie polega jedynie na przyjemnym, chwilowym odprężeniu, na tym, że mamy potem lepszy dzień.

Richard Gere: Takie małe wakacje.

Matthieu Ricard: “Jestem taki zrelaksowany, leżę na plaĹźy. Jest pięknie!” PrzecieĹź nie w tym rzecz. Chodzi raczej o to, by zmienić pozycję wyjściową, do ktĂłrej wciąż powracamy – chodzi o nadanie tej podstawie większego altruizmu, spokoju i zrĂłwnowaĹźenia emocjonalnego.

Richard Gere: Czyli chodzi o więcej wolności, twórczej swobody, o współczucie i altruizm, o wszystkie wzniosłe emocje, które, notabene, cenimy jako cywilizacja.

Matthieu Ricard: Wolność jest tu pojęciem, z ktĂłrym najłatwiej o nieporozumienia. Słyszałem, jak młoda dziewczyna mĂłwiła w radiu BBC: „Wolność polega na robieniu tego, co tylko przyjdzie do głowy”. Oto najlepszy przepis na niekończące się cierpienie.

Richard Gere: W swojej książce „W obronie szczęścia” podajesz przykład ludzi, ktĂłrych torturowano, a mimo to osiągnęli prawdziwą wolność.

Matthieu Ricard: Jedno ze świadectw, na ktĂłre J.Ś. Dalaj Lama wciąż się powoływał, pochodziło od mnicha, ktĂłry przeszedł niesamowite męki w Tybecie – był więziony przez dwadzieścia lat, torturowany i raĹźony prądem. W końcu udało mu się uciec do Dharamsali w Indiach i spotkać z Dalaj Lamą, ktĂłry zapytał: „Czy choć przez moment obawiałeś się czegoś?” Mnich odpowiedział: „Tak, obawiałem się jednej rzeczy – Ĺźe mĂłgłbym znienawidzić mojego oprawcę – gdyĹź prawdopodobnie to by mnie zniszczyło i nie przeĹźyłbym”.

Prawdziwe spustoszenie nie pochodzi z zewnątrz, ale od trucizn umysłu. Pozbywając się ich, nabywasz niebywałej mocy i wolności, do ktĂłrych wciąż moĹźesz się odnosić. Ta głębia daje ci siłę do pracy ze wszystkim, co staje na twej drodze. Mając tę głębię, czujesz, jakbyś posiadał cały ocean. Nie mając jej, jesteś jak fale przy brzegu – raz płyniesz szczęśliwy i zwycięski, innym razem rozbijasz się o skały i strasznie cierpisz.

Czasem ocean jest spokojny, jak piękne lustro, czasem zaś jest wzburzony i panuje sztorm. To są wzloty i upadki prawdziwego Ĺźycia – radości i smutki, sukcesy i poraĹźki, twĂłrcze i destrukcyjne sfery twojego Ĺźycia – jednak głębia oceanu zawsze pozostaje niezmienna. Jeśli potrafisz się uwolnić od słuĹźalczego posłuszeństwa wobec własnych myśli – nawet w ciężkich sytuacjach – masz o wiele większą szansę na rozwĂłj. Tu właśnie leĹźy prawdziwe szczęście.

Richard Gere: Jednym z największych problemĂłw naszej kultury jest to, Ĺźe nie spotkaliśmy ludzi, ktĂłrzy doskonalili się w ten sposĂłb. To dlatego tak cię uderzyło spotkanie z najbardziej zaawansowanymi spośrĂłd tybetańskich mistrzĂłw medytacji. Dostrzegłeś inny sposĂłb na Ĺźycie. Kiedy dorastałem, zauwaĹźyłem, Ĺźe poprzeczka „dobrej istoty ludzkiej”, jaką postawiliśmy w naszym społeczeństwie, połoĹźona jest nader nisko. I wciąż to widzę. Dostrzegam to u ludzi, ktĂłrzy nami rządzą. Ilu spośrĂłd nich chcielibyśmy naśladować?

Matthieu Ricard: Zachodni trening umysłu przez całe lata biegł w przeciwną stronę.

Richard Gere: MoĹźna jednak podnieść poprzeczkę. Nauczyciele tybetańscy uwielbiają nauczać ludzi Zachodu, poniewaĹź ci pracują naprawdę ciężko. Zamiast podążać za ślepą wiarą, zadają trudne pytania, mają dobre umysły i mnĂłstwo energii. MoĹźe to być dla nas niesamowita szansa na rozwĂłj i zmianę sposobu, w jaki normalnie funkcjonujemy. Moglibyśmy wymagać więcej od naszych przywĂłdcĂłw politycznych i pełniej uczestniczyć w społeczeństwach popierających mądrość i współczucie – ktĂłre powinny stanowić nasz produkt narodowy.

Taki właśnie był Tybet – stanowił eksperyment, w ktĂłrym cała kultura i społeczeństwo oddane były pomnaĹźaniu mądrości i współczucia, zaś wysocy lamowie byli przywĂłdcami. Ludzie mogli na nich spojrzeć i powiedzieć: „Jeśli wykonam podobną pracę, będę taki jak oni”. To dlatego Tybetańczycy zostali tak dobrze przyjęci, gdy przybyli na ZachĂłd. Ludzie spoglądają i mĂłwią: „Rety, to naprawdę moĹźliwe!”. To jest moĹźliwe i istnieją metody. Nauczyciele pokazali nam drogę.

Matthieu Ricard: Jest to poparte doświadczeniem. Jeśli podejmiesz trud spoglądania w swój umysł, przekonasz się, jaki wpływ mają twoje trucizny umysłu na innych. Tak samo postępowali wielcy nauczyciele. Chcesz być szczęśliwy. Kiedy zazdrościsz innym, nie zazdrościsz im ich cierpienia, tylko szczęścia.

Richard Gere: Każdy z rozdziałów książki kończysz prostą medytacją. Może poprowadzisz jakąś na zakończenie naszej rozmowy?

Matthieu Ricard: Dobrze. PoniewaĹź nasz oddech jest czymś najbardziej naturalnym, połączymy z nim medytację rozwijającą współczucie. Powiedzmy sobie: „Oby wszystkie istoty były wolne od cierpienia. Niech moje cierpienie zastąpi cierpienia innych”. Wciągając powietrze, wchłaniamy cierpienie innych, ale nie pozwalamy mu stać się niepotrzebnym ciężarem. Rozpuszczamy je w sercu w potężne jasne światło. Wydychając, mĂłwimy sobie: „Oby całe szczęście, ktĂłrego doświadczyłem, wszystkie dobre rzeczy, ktĂłre zrobiłem, były podarunkiem dla wszystkich istot”. Powtarzamy to ćwiczenie wciąż od nowa.

W tej metodzie przyjęcie na siebie cierpienia innych posiada wyzwalającą moc. Zmieniając swoją postawę, wkrótce będziemy w stanie zmieniać również swoje otoczenie. Nie tylko osiągniemy wewnętrzny błogostan, ale również wzrośnie nasze współczucie w kontakcie z innymi. Bezustanna praktyka sprawi, że stanie się to naszą drugą naturą i odkryjemy całkiem nowy sposób obcowania z innymi. [długa przerwa na medytację]

Richard Gere: To było niesamowite. Nie wiem, jak to rozumieć. Było mi naprawdę dobrze spędzić ten czas razem z wami. Mam teraz materiał do przemyśleń. Czuję otwartość i wewnętrzne ciepło. Dziękuję.

Matthieu Ricard: Dziękuję ci bardzo za twoją szczodrość.