Dakinie - ta?cz?ce w przestrzeni
|
 |
Nie powinno si? umniejsza? znaczenia kobiet,
Niezale?nie od grupy spo?ecznej z jakiej pochodz?,
Poniewa? to w?a?nie one s? Pani? Doskona?o?ci M?dro?ci (Prad?niaparamita),
Wcielon? w zjawiskowym ?wiecie.
"Urzeczywistnienie Niedualno?ci", Lakszminkara
Kobieta, która przyj??a tantryczne zobowi?zania jest jak p?odna ziemia.
Jest prawdziwym skarbem dla wielbi?cego j? bohatera.
Obieraj?c j? sobie jak ziemi? za oparcie,
Jogin praktykuj?cy t? tantr? powinien oddawa? jej ho?d.
"Czakrasamwara-tantra"
W buddyzmie tybeta?skim podstawowym symbolem ?e?skiej energii jest dakini, "podniebna tancerka", pó?gniewna posta? kobiety, która manifestuje si? w wizjach, snach a tak?e podczas do?wiadcze? medytacyjnych. Sanskrycki termin dakini (tyb. khandroma) t?umaczy si? równie? jako "ta?cz?ca na niebie" lub "podró?uj?ca w przestrzeni nieba". S?owo "niebo" odnosi si? w tym przypadku do buddyjskiego terminu "pusto??" (skr. ?unjata). Oznacza to, ?e dakini dzia?a z poziomu pe?nego urzeczywistnienia pusto?ci zjawisk.
Wspó?cze?nie zachodni badacze i interpretatorzy, b?d?c pod wp?ywem psychologicznych koncepcji Junga oraz teologii feministycznej, sformu?owali krytyk? buddyzmu tybeta?skiego, w której dakini postrzegana jest jako psychologiczny "cie?", ?e?ska wersja zbawiciela czy te? jako uprzedmiotowiony wytwór patriarchalnych fantazji. Jednak z punktu widzenia osób g??boko zaanga?owanych w praktyk? buddyzmu tybeta?skiego, tego rodzaju interpretacje nie s? w?a?ciwe.
Wed?ug Tybeta?czyków "?e?sko??" odnosi si? do nieograniczonego, nieuchwytnego i ?wiadomego aspektu pierwotnej natury umys?u, a tak?e do niezwykle dynamicznego sposobu, w jaki owa ?wiadomo?? neutralizuje wszelkie koncepcje, wahania i przeszkody pojawiaj?ce si? podczas duchowych do?wiadcze? u praktykuj?cych Diamentow? Drog?. Z kolei "m?sko??" to nieustraszone wspó?czucie i dzia?anie, które naturalnie wy?ania si? z urzeczywistnienia nieograniczonej ?wiadomo?ci, a tak?e zaufanie i skuteczno??, które temu o?wieconemu dzia?aniu towarzysz?.
Jak zauwa?a Tsultrim Allione w swojej ksi??ce "Kobiety M?dro?ci. Tajemne ?ycie Maczig Labdron i innych Tybetanek" (Wydawnictwo A, Kraków 1998):
| |
Dzi?ki kontaktowi z dakini? pojawiaj? si? intuicyjne zdolno?ci i wgl?d; bez aktywizacji tych energii praktyka b?dzie p?ytka i intelektualna. Dakini stwarza równie? poczucie pokrewie?stwa i kapry?nej swawolno?ci, która mo?e by? przera?aj?ca. Jak mówi Trungpa Rinpocze:
"Ta swawolna dziewczyna jest wszechobecna. Ona ci? kocha. Nienawidzi ci?. Bez niej twoje ?ycie by?oby bezustann? nud?. Ale ona ci?gle p?ata ci figle. Gdy chcesz si? jej pozby?, lgnie do ciebie. Pozby? si? jej, to pozby? si? w?asnego cia?a - ona jest taka bliska. W literaturze tantrycznej nazywa si? j? zasad? dakini. Dakini jest swawolna. Igra z twoim ?yciem".
Swoje pos?anie dakinie przekazuj? bezpo?rednio poprzez do?wiadczenia ?yciowe, a nie przy pomocy zawi?ych argumentów filozoficznych. W?a?nie z tego powodu dakini zwi?zana jest z naukami tantrycznymi, które pracuj? bezpo?rednio z energi? cia?a, mowy i umys?u, a nie z bardziej intelektualnymi naukami sutr.
Cz?sto dakini pojawia si? po raz pierwszy, gdy praktykuj?cy przechodzi od podej?cia intelektualnego do do?wiadczalnego.
|
|
Takiemu przej?ciu mo?e towarzyszy? silny emocjonalny szok, g??bokie przewarto?ciowanie i zmiana sposobu ?ycia, np. Saraha, s?ynny jogin z kasty braminów, porzuci? posad? na uniwersytecie i zwi?za? si? z kobiet? z niskiej kasty, któr? uzna? za swoj? nauczycielk? po tym, jak powiedzia?a mu: "Drogi m?odzie?cze, znaczenie Buddy mo?na pozna? przez symbole i dzia?ania, a nie s?owa i ksi??ki".
Podobna historia spotka?a Narop?, profesora z uniwersytetu w Nalandzie, który s?dzi?, ?e rozumie nie tylko s?owa zawarte w ?wi?tych ksi?gach, ale zna równie? ich najg??bsze znaczenie. Dakini obajwi?a mu si? wówczas w postaci szkaradnej wied?my. Jak wyja?nia Tsultrim Allione: "Ta wys?anniczka pierwotnej m?dro?ci pojawi?a si? w odra?aj?cej formie, poniewa? Naropa oszukiwa? siebie s?dz?c, ?e posiada prawdziwe zrozumienie, podczas gdy w rzeczywisto?ci budowa? iluzoryczny zamek intelektualizmu i pruderii (...) Dakini staje si? przewodnikiem i partnerk?, która budzi intuicyjne zrozumienie i g??bok? ?wiadomo??; je?li jednak stajesz si? zbyt przywi?zany i zafiksowany, ta energia mo?e nagle si? zmieni? i wyrwa? ci dywan spod nóg. To mo?e by? bolesne." Bezpo?rednie spotkanie z dakini? sprawi?o, ?e Naropa zrezygnowa? z nobilituj?cego stanowiska na uczelni i zosta? uczniem tantrycznego jogina Tilopy pochodz?cego z ni?szej klasy spo?ecznej.
Niektóre przedstawienia daki? mog? wydawa? si? makabryczne, wynika to jednak tylko z nieznajomo?ci u?ytej symboliki tantrycznej. Przyk?adem mo?e by? dakini Czinnamunda z obci?t? g?ow? - praktyka na t? form? medytacyjn? pochodzi od Lakszminkary, mistrzyni buddyjskiej tantry. Lakszminakara przekaza?a nast?pnie te nauki joginowi Wirupie. Poprzez Nepal praktyka ta trafi?a do Tybetu i u?ywana jest w szko?ach Drikung Kagju oraz Sakja.
Dakini Czinnamunda, przedstawiana w towarzystwie daki? Mekhali i Kahakhali, trzyma w jednej d?oni swoj? g?ow?, któr? w?asnor?cznie odci??a od tu?owia. Jest to symbol odci?cia dualistycznego my?lenia i bezpo?redniego, niekonceptualnego poznania ostatecznej natury rzeczywisto?ci, która wykracza poza wszelkie poj?cia. Przeci?te trzy arterie (trzy kana?y energetyczne) w szyi Czinnamundy oznaczaj? przerwanie przep?ywu trzech przeszkadzaj?cych emocji (niewiedza, gniew, przywi?zanie). Tryskaj?ca z szyi krew, która wp?ywa do ust daki? odnosi si? do ?yciodajnej ?e?skiej energii. Scena ta symbolizuje odci?cie egoistycznego przywi?zania do "ja" oraz wielkie oddanie i wspó?czucie dla wszystkich istot. Czinnamunda manifestuje w ten sposób moc duchowego urzeczywistnienia.
|
