Neurobiologia i buddyzm, maj?c ze sob? wiele wspólnego, mog? wzajemnie wzbogaca? si? - przyznali uczestnicy dwunastej, corocznej konferencji z cyklu "Umys? i ?ycie". Uznali, ?e buddyzm i nauka to dwie najwi?ksze tradycje, których celem jest badanie umys?u.

Podczas gdy nauka obserwuje umys? z zewn?trz, buddyzm koncentruje si? na ludzkim umy?le, ukszta?towanym przez trening medytacyjny, badaj?c jego natur?.

Neuroplastyczno??, b?d?ca tematem ostatniej konferencji, dotyczy funkcjonalnych i strukturalnych zmian w mózgu, powsta?ych na skutek jakiego? mentalnego do?wiadczenia b?d? treningu umys?u. "Temat ten jest punktem wyj?cia do wspólnego projektu naukowego, który ma na celu zbadanie i zrozumienie tego, jak mo?na rozwin?? i utrzyma? zdrowy umys?" - powiedzia? R. Adam Engle, przewodnicz?cy i wspó?za?o?yciel Instytutu Umys? i ?ycie.

Ca?a konferencja podporz?dkowana by?a idei, wed?ug której neurogeneza, czyli powstawanie neuronów w mózgu, mo?e by? rezultatem do?wiadcze? ?yciowych.

Prezentacja profesora Wydzia?u Genetyki na Salk Institute w Kalifornii, Freda H. Gage'a, na temat strukturalnej plastyczno?ci dowodzi?a, ?e mózg nie jest organem statycznym, lecz dynamicznie zmienia si? przez ca?e ?ycie.

Odkrycie, ?e znane z codziennego ?ycia sytuacje, takie jak stres, ?wiczenia fizyczne, zmiana otoczenia oraz inne czynniki, w znacz?cy sposób wp?ywaj? na neurogenez?, powoduj?c zmiany w naszym mózgu. Wed?ug uczestników trwaj?cej pi?? dni konferencji, zmiany te maj? daleko id?ce implikacje.

Pomimo ?e jest to stosunkowo nowe odkrycie w ?wiecie nauki, nie jest to nic nowego dla buddyzmu, który wyznaczy? kierunek ca?ego dialogu.

Na poziomie molekularnym neuroplastyczno?? zosta?a omówiona przez Michaela J. Meaneya w prezentacji, która dotyczy?a wp?ywu opieki rodzicielskiej na wykszta?cenie si? ró?nego rodzaju reakcji antystresowych.

"Opieka rodzicielska wp?ywa na aktywno?? genów w mózgu poprzez modyfikacje chemicznego otoczenia komórki, reguluj?c w ten sposób nasze reakcje na stres i ustalaj?c wzorce zachowa?" - powiedzia? Manley, profesor wydzia?u Medycyny Douglas Hospital Research Centre na Uniwersytecie McGill w Kanadzie.

Helen J. Neville, dyrektorka Centrum Neurobiologii Kognitywnej na Uniwersytecie Oregon, kontynuowa?a ow? debat? na temat kszta?towania ludzkiej natury, skupiaj?c si? przede wszystkim na zlokalizowaniu funkcjonalnych obszarów mózgu. Zademonstrowa?a, jak zmys?owe, percepcyjne i j?zykowe funkcje mózgu s? modyfikowane poprzez do?wiadczenia.

Dalajlama przez ca?y czas spotkania by? w wy?mienitym humorze; kiedy pani Neville podkre?li?a, ?e przednia lewa pó?kula mózgu jest odpowiedzialna za j?zyk i pozytywne emocje, Dalajlama za?artowa?: "Jestem lewicowcem!"

Pani Neville b?yskotliwie zripostowa?a: "W?a?nie, dlatego tutaj jestem!", na co publiczno?? zareagowa?a ?ywio?owym ?miechem, a najg?o?niej ?mia? si? Dalajlama.

Prezentacja na temat roli poczucia bezpiecze?stwa wyg?oszona przez Philipa R. Shavera, przewodnicz?cego wydzia?u Psychologii na Uniwersytecie Kalifornijskim, wykaza?a, ?e podbudowywanie poczucia bezpiecze?stwa, nawet u doros?ych, zwi?ksza ich tolerancj?, wspó?czucie i altruizm.

W dzie? zako?czenia konferencji przedstawiciele buddyzmu i nauki mieli szans? wspólnie zbada? aktywno?? mózgu medytuj?cych buddyjskich mnichów. Eksperyment prowadzi? Richard J. Davidson. Zosta? on przeprowadzony w warunkach laboratoryjnych za pomoc? metody rezonansu magnetycznego. Davidson jest profesorem psychologii i psychiatrii na Uniwersytecie Wisconsin-Madison.

"Poziom naukowych prezentacji, inteligencja uczestników, g??bia pyta?, jakie stawia? Jego ?wi?tobliwo??, oraz wzajemna wspó?praca udowodni?y, ?e by?o to co? wi?cej ni? tylko konferencja naukowa" - powiedzia? Matthieu Ricard, buddyjski mnich i naukowiec-genetyk. "Dalajlama, pokazuj?c naukowcom nowe perspektywy, wzbogacaj?c je wymiarem etycznym, inspiruj?c swoj? wiedz?, niejako zmusza? ich do ponownego przemy?lenia swoich pogl?dów" - doda? na koniec.

Wed?ug Engle'a, przewodnicz?cego Instytutu Umys? i ?ycie: "Wszyscy opuszczali spotkanie z wi?kszym zrozumieniem fundamentalnych zasad neuroplastyczno?ci i z praktycznie dowiedzion? hipotez?, ?e niektóre formy medytacji mog? by? bardzo po?yteczne dla cz?owieka. My?l? tak?e, ?e istnieje ogólne przekonanie, i? badania w tej dziedzinie powinny by? kontynuowane."

Pomimo diametralnych ró?nic, jakie dziel? naukowców i duchownych w codziennym ?yciu, humor Dalajlamy, jego niezwyk?a obecno?? i uprzejmy sposób bycia nada?y swoisty ton pi?ciodniowej konferencji.

Jego g??boki ?miech regularnie rozja?nia? powa?ne intelektualne prezentacje, jednocze?nie od?wie?aj?c atmosfer? spotkania i pomagaj?c ró?nym umys?om poszerzy? granice swoich zainteresowa? zwi?zanych z kognitywistyk?.

Instytut Umys?u i ?ycie od 1987 roku organizuje spotkania pomi?dzy ma?ymi grupkami naukowców i Dalajlam?. Nast?pna konferencja odb?dzie si? w Waszyngtonie w dniach 29.09-02.10.2005 i b?dzie po?wi?cona naukowym, klinicznym aspektom medytacji.