|
Buddyzm na Zachodzie Dzigar Kongtrul Rinpocze |
 |
|
|
?ród?o: Vajra Tool
Moje postrzeganie buddyzmu na Zachodzie zmieni?o si? na przestrzeni lat. Teraz moje nastawienie jest pozytywne i optymistyczne; nie ?ebym kiedy? by? sceptyczny czy mia? w?tpliwo?ci, ale w miar? up?ywu czasu cz?owiek nabiera coraz wi?kszej pewno?ci. Wydaje si?, ?e szanse, by podstawy buddyzmu zakorzeni?y si? na Zachodzie rosn?. Nabra?em znacznie wi?kszego przekonania w tej kwestii na podstawie w?asnego do?wiadczenia – jestem do pewnego stopnia pewien.
W ci?gu ostatnich lat zainteresowanie buddyzmem na Zachodzie wzrasta. Mo?e to by? bardzo pozytywn? oznak? tego, ?e ludzie zaczynaj? rozumie? i nawi?zywa? zwi?zek z prawdziwym znaczeniem nauk Buddy. Wraz z rosn?c? wdzi?czno?ci? dla nauk, ludzie czytaj? wi?cej ksi??ek, publikuje si? ich te? wi?cej i coraz wi?ksza liczba osób pod??aj?cych ró?nymi ?cie?kami ?ycia przechodzi na buddyzm – wielu z nich nie posiadaj?c wcze?niej zbyt wielkiej wiedzy na ten temat. Kiedy nawi?zuj? zwi?zek z Dharm? i wplataj? j? w swoje codzienne do?wiadczenia, odkrywaj?, ?e Dharma jest pe?na znaczenia. Nie tylko pojedyncze osoby oddaj? si? praktyce i studiuj? Dharm?; równie? ró?ne sanghi (grupy praktykuj?cych) zaczynaj? przejawia? ni? autentyczne zainteresowanie. Je?li przyjrze? si? temu, co wydarza si? w sanghach buddyjskich – czy to b?dzie Theravada, Zen czy tradycje tybeta?skie – jest to co? wspania?ego. Sporo ju? zosta?o uczynione, by ugruntowa? buddyzm na Zachodzie; wci?? jednak wiele pozostaje do zrobienia.
Podczas gdy udzielono ju? wielu nauk i wprowadzono wiele praktyk, wiele z nich wci?? opiera si? na zewn?trznych formach i strukturze. Ugruntowanie esencji Dharmy na Zachodzie zajmie troch? czasu i b?dzie zale?a?o od tego, jak dobrze ludzie poradz? sobie z tym, co otrzymuj? i jak bardzo ceni? ?ród?o tych nauk.
Aby ugruntowa? prawdziw? g??bi? Dharmy na Zachodzie, wa?ne jest posiadanie jakiego? punktu odniesienia, wsparcia dla naszej inspiracji. Je?li przyjrze? si? ludziom w Tybecie, Chinach, Japonii, Sri Lance czy Tajlandii, zobaczymy, jak wiele czasu, energii i oddania w?o?yli oni w przeniesienie Dharmy ze szlachetnych Indii do swoich krajów. Badaj?c histori?, mo?emy zobaczy?, ?e wiele jeszcze pozostaje do zrobienia, by dorówna? ogromowi tej pracy i zaanga?owania w pokonywanie trudno?ci. Sporo jeszcze musimy si? nauczy?, je?li chodzi o g??bi? szacunku, zaanga?owanie, oddanie i pokonywanie przeszkód. Obecnie wielu ludzi na zachodzie przejawia ogromne oddanie i zdolno?? do pokonywania przeszkód – jednak nadal konieczny jest wyt??ony wysi?ek, nie tylko na poziomie jednostki, lecz równie? w skali globalnej.
Ponadto, jako ?e próbujemy ugruntowa? co?, co wykracza poza poczucie ego, bardzo wa?ne jest sprawdzanie w?asnego wysi?ku. Je?eli chodzi o Dharm?, rezultaty zale?? od tego, jak szczery jest nasz trud oraz od tego, czy kieruje nami co? wi?cej ni? egoistyczna motywacja. Czy jeste?my powodowani wy??cznie ch?ci? osi?gni?cia w?asnej korzy?ci, czy chcemy równie? zrobi? co? dla innych? Aby ugruntowa? ?wi?t? Dharm? na Zachodzie, musimy szczerze bada? swoj? motywacj? i dzia?anie w zakresie uczenia si?, praktyki i nauczania Dharmy. Sprawdzanie w?asnej motywacji i sposobu, w jaki studiujemy, praktykujemy i nauczamy Dharmy jest bardzo wa?ne. Takie bardzo krytyczne i otwarte podej?cie zmierzaj?ce do urzeczywistnienia m?dro?ci buddyzmu, zamiast kierowania uwagi na boczne tory wszelkiego rodzaju ?wiatowych spraw, stanowi kluczowi element, od którego zale?e? b?dzie to, czy buddyzm przyjmie si? na Zachodzie czy te? nie.
Musimy równie? dok?adnie sprawdza? nasze organizacje. Nawet bardzo du?a organizacja, która pozornie rozpowszechnia prawdziw? Dharm? i czyni wiele dobrego, mo?e w istocie by? pod wp?ywem czyjej? egoistycznej motywacji. W takim przypadku nie b?dzie ona wcale rozpowszechnia?a prawdziwej i trwa?ej Dharmy, a zatem nie b?dzie zbyt po?yteczna. Organizacja taka mo?e przetrwa? jedno pokolenie, lecz nawet na przestrzeni tego jednego pokolenia mo?e wydarzy? si? wiele zmian. Musimy zatem w?o?y? autentyczny wysi?ek – na poziomie indywidualnym i zbiorowym – w studiowanie i praktykowanie Dharmy, tak by wykroczy?a ona poza egoistyczne d??enia.
Rozkwit buddyzmu na Zachodzie b?dzie równie? zale?a? od warunków zewn?trznych, czyli sytuacji na ?wiecie. Powinna ona by? stabilna; na ?wiecie musi panowa? pokój i post?p gospodarczy. Wojna, g?ód, zniszczenie czy zmiany rz?dów z demokratycznych na bardziej radykalne czy fanatyczne wp?ywaj? na ludzi. Kiedy pomy?lne warunki dojrzej?, podobnie jak wydarzy?o si? to w najdoskonalszy sposób w szlachetnych Indiach, Tybecie, Chinach, Japonii, Korei, Birmie, Tajlandii i Sri Lance – gdzie Dharma i autentyczne linie przekazu wci?? kwitn? – Dharma przyjmie si? równie? na Zachodzie.
Wyzwania na ?cie?ce
Istnieje wiele przeszkód na ?cie?ce. Przeszkody te, inaczej mary, nie s? czym? charakterystycznym tylko dla zachodu, dzia?ania mary stanowi? wa?ny element nauk buddyjskich. W Sutrze Prad?niaparamity wiele jest nauk dotycz?cych wyzwa? i przeszkód oraz tego, w jaki sposób jawi? si? one ludziom pod??aj?cym ?cie?k? lub grupom próbuj?cym wspólnie zrobi? co? dobrego. Od tych pojedynczych osób i grup zale?y zrozumienie, jak nale?y pokona? te przeszkody. Licznym praktykuj?cym w szlachetnych Indiach i w innych miejscach, gdzie buddyzm jest rozpowszechniony uda?o si? tego dokona?. Nie poddaj?c si? marom, byli oni w stanie prowadzi? autentyczne ?ycie duchowe i osi?gn?? wiele dla samych siebie i dla innych. Zasadnicze znaczenie ma to, by podobnie wydarzy?o si? równie? na Zachodzie.
Je?eli nasz indywidualny i zbiorowy trud w?o?ony w praktyk? ma w rezultacie przynie?? wspania?e owoce, musimy postara? si? o prawdziwe zrozumienie Dharmy i prze?o?y? to zrozumienie na praktyk?. Musimy równie? pracowa? z zas?onami umys?u, które uniemo?liwiaj? nam zrozumienie, ?e prawda znajduje si? wewn?trz ka?dego z nas. Wówczas skorzystamy na tym nie tylko my sami, ale b?dziemy równie? w stanie przynosi? po?ytek innym.
Linia przekazu nauk i praktyki
Ugruntowanie przekazu linii nauk i praktyki na Zachodzie wymaga ogromnej pracy. Na tym polu poczyniono ju? wiele i ludzie ju? teraz zbieraj? plony tego post?pu. Konieczna jest jednak dalsza praca, by przet?umaczy? nauki na ró?ne j?zyki zachodnie.
Aby ugruntowa? lini? przekazu, nauki Dharmy musz? zosta? rozpowszechnione w prawdziwym znaczeniu linii przekazu. W przeciwnym razie Dharma podlega? b?dzie wszelkiej ma?ci interpretacjom – a nasza w?asna interpretacja niekoniecznie jest to?sama z prawdziw? Dharm? i naukami zawartymi w pismach. Autentyczna linia przekazu chroni nauki przed ich wypaczeniem, a to z kolei umo?liwia nam kultywowanie wiedzy w o wiele g??bszy sposób ni? tylko czytanie i interpretacja ksi??ki.
W j?zyku tybeta?skim bardzo wa?ne s? terminy: czepa, tsöpa i tsampa. Czepa znaczy „naucza?”, tsöpa znaczy „omawia?”, a tsampa znaczy „porz?dkowa?”. Mahapandici napisali wiele komentarzy do nauk Buddy, a nast?pnie teksty te prze?o?one zosta?y przez wielkich t?umaczy z ró?nych krajów buddyjskich. Naszym zadaniem jest prze?o?enie nauk na j?zyki zachodnie w sposób autentyczny i wolny od osobistych interpretacji. To co? niezwykle drogocennego. Jednocze?nie, aby rzeczywi?cie zrozumie? nauki oraz ich znaczenie dla osób zainteresowanych pod??aniem drog? do o?wiecenia, potrzebne jest omówienie nauk. Takie omówienie jest konieczne dla w?a?ciwego zrozumienia nauk i ich znaczenia dla osób pod??aj?cych drog? do o?wiecenia. Nast?pnie, o ile to mo?liwe, konieczne jest ich uporz?dkowanie zgodnie z zasadami opisanymi w sutrach buddyjskich. W ten sposób mo?emy wnie?? do ?wiata co? naprawd? warto?ciowego.
Aby linia przekazu praktyki zosta?a naprawd? ugruntowana, przekazywane nauki dotycz?ce pogl?du, medytacji i dzia?ania musz? zosta? urzeczywistnione. Wszelkie otrzymane nauki mog? by? w ca?o?ci zrozumiane wy??cznie poprzez w?asne do?wiadczenie. Tylko wówczas nasze urzeczywistnienie jest autentyczne i równe urzeczywistnieniu tych, od których otrzymali?my przekaz. Poprzez takie uciele?nienie lub utrzymywanie urzeczywistnienia mo?emy rzeczywi?cie wyzwoli? si? z cierpie? samsary i cyklicznej egzystencji i zrealizowa? wspania?? motywacj? przynoszenia po?ytku innym. Wraz z up?ywem czasu i przy konsekwentnym wysi?ku wielu ludzi oddanych odnalezieniu prawdziwego znaczenia poprzez praktyk? Dharmy, mo?emy autentycznie ugruntowa? lini? przekazu praktyki.
Jako ?e jest to proces bardzo osobisty, zwi?zek pomi?dzy uczniem a nauczycielem ma tu zasadnicze znaczenie. Autentyczno?? i stopie? naszego oddania maj? ogromny wp?yw na nasze zrozumienie i prze?o?enie go na do?wiadczenie. Bez oddania, b?dzie to po prostu wymiana informacji. Nie b?dzie serca w otrzymywaniu i pobieraniu nauk, nie b?dzie wdzi?czno?ci za to, co otrzymujemy i nasz umys? ani ?ycie nie ulegn? prawdziwej transformacji. Oddanie powinno pojawi? si? w sposób naturalny i jest ono bardzo wa?ne.
Kultura oddania
Dla dzisiejszego cz?owieka, skupionego na sobie i podtrzymywaniu poczucia w?asnej to?samo?ci i dumy, oddanie jest wyzwaniem. Jest wyzwaniem dla tych, którzy chc? si? uczy?, ale nie maj? autentycznej woli zrezygnowania z ego.
Wa?ne b?dzie zatem wypracowanie kultury wspieraj?cej oddanie – nie p?ytkie oddanie charakterystyczne dla popkultury, ale oddanie, które rzeczywi?cie przenika do nas a? z czasów Buddy. W szlachetnym kraju Indii, w winai i wszystkich naukach Buddy obecna jest tradycja oddania. W krajach, gdzie Buddyzm rozprzestrzeni? si? i by? autentycznie praktykowany, istnieje kultura oddania i wiele ?yciorysów mistrzów uosabiaj?cych oddanie. Kiedy dysponujemy licznymi przyk?adami ludzi, którzy – dzi?ki blisko?ci z nauczycielem i pod??aniu za jego przewodnictwem, na mocy oddania p?yn?cego prosto z serca – odnie?li korzy?ci i rzeczywi?cie zmienili w?asne ?ycie – przyk?ady takie staj? si? inspiracj? dla innych, mamy bowiem autentyczne „dowody”, ?e to dzia?a.
Dharma pasj? na ca?e ?ycie
Dharma to nie hobby ani praktyka w wolnym czasie; Dharma nie przypomina chodzenia do szko?y czy na uczelni? uwie?czonego otrzymaniem ?wiadectwa czy dyplomu. Dharma to ?yciowa pasja, wymagaj?ca zaanga?owania przez ca?e ?ycie. Trzeba po?wi?ci? swoje ?ycie Dharmie i poprzez praktyk? poszukiwa? znaczenia tego, co z podziwem postrzegamy jako warto?ciowy sposób ?ycia. Niezale?nie od wyzwa?, z jakimi si? spotykamy, musimy korzysta? z okazji, wykorzysta? ka?de z wyzwa? i wykroczy? poza nie. Tylko w taki sposób osi?gniemy ostateczne korzy?ci. Je?eli udajemy si? na odosobnienia i w sposób autentyczny praktykujemy Dharm?, tak jak praktykowano j? w przesz?o?ci, otrzymane owoce b?d? takie same jak te uzyskiwane w przesz?o?ci.
My?lenie d?ugofalowe
Prawd? jest, ?e czasy si? zmieni?y i zmieni? si? nasz styl ?ycia; jednak je?eli chodzi o wprowadzanie Dharmy do naszego ?ycia, nic si? nie zmieni?o. Jest tak poniewa? pojedynczy cz?owiek, cho? ma inny charakter czy zas?ony umys?u, jest taki sam jak ludzie w przesz?o?ci. To, czym wype?nione jest nasze ?ycie mog?o ulec pewnej zmianie, jednak nasza podstawowa natura pozostaje taka sama. Zatem, w zakresie sposobu stosowania Dharmy i potrzeby uwolnienia si? od przeszkód, nic si? nie zmieni?o. Cokolwiek uczynili wielcy mistrzowie w przesz?o?ci, my jako ludzie wspó?cze?ni musimy uczyni? to samo. Oni odkryli wspania?e zr?czne ?rodki zawarte w praktyce Dharmy, które my dzi? mo?emy doceni? i zastosowa?. Nowoczesno?? odbija si? negatywnie na wszystkich religiach, nie tylko na buddyzmie; z drugiej za? strony mo?e ona by? ogromnie pomocna. Bycie cz?owiekiem XXI wieku nie mo?e wi?c stanowi? dla nas wymówki. Je?li my, „nowocze?ni ludzie” chcemy, by nasza praktyka pasowa?a do nas i s?u?y?a naszej wygodzie bardziej ni? autentycznej Dharmie – wtedy staje si? ona nasz? w?asn? wygodn? Dharm?, nie za? autentyczn? Dharm? z 2500-letni? histori?.
Dharma na Zachodzie jest czym? zupe?nie nowym i potrzeba troch? czasu, by rzeczywi?cie si? tu zadomowi?a. B?dzie to zale?a?o od tego, czy te same warunki – pojedyncze osoby, sanghi, nauczyciele i pomy?lne warunki na ?wiecie – zejd? si?, tak by Dharma mog?a rozkwita?, podobnie jak mia?o to miejsce w innych krajach. Je?eli tak si? stanie, Dharma zwyci??y na Zachodzie i wp?ynie na ?ycie wielu ludzi, wnosz?c mnóstwo dobra do ?wiata.
?wiat zachodni jest dominuj?c? pot?g? na ?wiecie, pod wzgl?dem politycznym i gospodarczym. Je?eli Dharma na Zachodzie zwyci??y, jej esencja – czyli dzia?anie dla po?ytku wszystkich istot – równie? zostanie urzeczywistniona. Dzi?ki rozkwitowi buddyzmu, przed ludzko?ci? mo?e sta? wspania?a przysz?o??. Nie mówi? tego jako buddysta czy te? osoba wychowana w filozofii buddyjskiej; dowody moich twierdze? mo?na autentycznie zweryfikowa?, poznaj?c histori?.
Mam szczer? nadziej?, ?e taki czas nastanie w obecnym i kolejnych stuleciach. Trzeba my?le? d?ugofalowo; spogl?danie kilka wieków do przodu to wizja naprawd? krótkofalowa, gdy we?mie si? pod uwag? histori? ludzko?ci i to, co mo?e najlepiej jej pos?u?y?. Technologia i nauka umo?liwi?y ogromny post?p i znacz?co przyczyni?y si? do poprawy warunków ?ycia ludzi. Jednak?e je?eli prawdziwa natura cz?owieka ma rozkwitn?? w autentyczny i pozytywny sposób, b?dzie to zale?ne od ilo?ci Dharmy obecnej na ?wiecie – nie Dharmy jako s?owa ale prawdziwej esencji Dharmy.
T?umaczenie: Alina Mroczek (Slovik Translations).
