|
Pot?ga medytacji
Krzysztof Kowalski
Co si? dzieje w mózgu cz?owieka, który o czym? intensywnie my?li? Czy skupienie my?li na danym przedmiocie b?d? temacie powoduje fizjologiczne zmiany w mózgu? Zagadnienia te od dziesi?tków lat fascynuj? neurologów, ale dopiero teraz zaczyna si? rysowa? odpowied?.
|
|
Medytacja to praktyki maj?ce na celu samodoskonalenie, zalecane szczególnie przez religie wschodu - buddyzm, zen, hinduizm, taoizm. Medytacja nie jest celem, lecz metod? pracy z umys?em. Pos?uguje si? j?zykiem symboli, by umo?liwi? dost?p do potencja?u (uwa?anego za nieograniczony), jakim dysponuje cz?owiek. Dzi?ki utrzymywaniu pogl?du uzyskanego w trakcie medytacji dzia?anie ma si? sta? pozbawione wysi?ku i spontaniczne, a rozwój ma by? mo?liwy równie? podczas intensywnego funkcjonowania w ?yciu codziennym.
|
M?ody francuski neurolog Antoine Lutz, korzystaj?c z najnowocze?niejszych technik wizualizacji komputerowej, zdo?a? zarejestrowa? fale elektromagnetyczne, które s? czym? w rodzaju znaku rozpoznawczego mózgu, gdy znajduje si? on w stanie medytacji. Wyniki bada? publikuje ameryka?skie czasopismo "Proceedings of the National Academy of Science". Postawiony zosta? pierwszy krok na drodze do zrozumienia neurologicznych podstaw ludzkich emocji.
Dalaj Lama wiedzia?
Jest to temat z gatunku starych jak ?wiat; naukowcy d??yli zawsze do poznania mechanizmu ludzkich emocji, tego, co dzieje si? w mózgu wtedy, kiedy oddaje si? on my?leniu. W tym celu pod koniec lat 80. ubieg?ego stulecia neurolog Francisco Varela (ju? nie?yj?cy), pracuj?cy w paryskim szpitalu La Pitié-Salpetriere, utworzy? laboratorium neurologiczne badaj?ce prac? mózgu. Zwi?zali si? z nim badacze z wielu krajów. Ju? wtedy nawi?zana zosta?a wspó?praca z mnichami buddyjskimi, a przedsi?wzi?ciu patronowa? Dalaj Lama. - Ide? tego przedsi?wzi?cia by?o spojrzenie na zjawisko my?lenia w ogóle, ale poprzez konkretny przyk?ad, jakim jest buddyjska medytacja. Chodzi?o o spojrzenie na mózg medytuj?cego od strony naukowej i zarazem religijnej - wyja?nia prof. Jean-Philippe Lachaux z INSERM. Rozwijaj?c ten pomys? z lat 80., wspó?cze?nie zespó? z ameryka?skiego uniwersytetu stanowego Wisconsin (w Madison), z którym zwi?zany jest aktualnie francuski badacz Antoine Lutz, przeprowadzi? eksperyment z udzia?em o?miu ochotników - mnichów tybeta?skich. Naukowcy obserwowali ich w trakcie medytacji, poszczególni mnisi medytowali w sumie od 10 tys. do 50 tys. godzin. ?redni wiek w tej grupie to 45 lat. Dla porównania poproszono o udzia? w eksperymencie grup? dziesi?ciu studentów ochotników, wszyscy mieli dwadzie?cia lat. W odró?nieniu od mnichów reprezentuj?cych wielk? tybeta?sk? tradycj? medytacyjn? studenci byli ca?kowitymi nowicjuszami w tej dziedzinie.
Encefalogram emocji
- Poddali?my wszystkie te osoby - wyja?nia Antoine Lutz - ca?ej serii bada? z u?yciem najnowocze?niejszych ?rodków badawczych, jakimi dysponuje wspó?czesna neurologia. Celem by?o jak najdok?adniejsze zmierzenie aktywno?ci mózgu, aby dowiedzie? si?, czy dzieje si? cokolwiek przed faz? medytacji, w jej trakcie i po niej.
Okaza?o si?, ?e w grupie mnichów buddyjskich praktykuj?cych medytacj? dla osi?gni?cia stanu "wspó?odczuwania i akceptacji przysz?o?ci" elektroencefalogram wykaza? bardzo silny wzrost emisji fal gamma, o wysokiej cz?stotliwo?ci. Natomiast u studentów, którzy medytowali (na dowolny temat), zjawisko to wyst?pi?o w bardzo skromnym zakresie. Mentalna aktywno?? mnichów by?a we wszystkich przeprowadzonych testach wyra?nie bardziej intensywna ni? w grupie medytuj?cych nowicjuszy; wysoka emisja fal wyst?powa?a w fazie medytacji i bezpo?rednio po niej. Potwierdzi?y to równie? badania przeprowadzone za pomoc? rezonansu magnetycznego.
Metoda stara jak ?wiat
Badacze s? przekonani, ?e fale te maj? zwi?zek z aktywno?ci? neuronów, jaka wyst?puje podczas intensywnej pracy mózgu. Fale gamma emitowane przez mózg s? swego rodzaju neurologicznym znakiem stanu wysokiego napi?cia uwagi. Zarejestrowana szczególna aktywno?? wyst?puje w cz??ci frontalnej lewej pó?kuli mnichów - lokuj? si? tam pozytywne emocje; jednocze?nie mia?a miejsce zmniejszona aktywno?? cz??ci kory mózgowej po prawej stronie zawiaduj?cej negatywnymi emocjami i uczuciem niepokoju. - Nasze badania dowodz?, ?e stany ?wiadomo?ci uzyskiwane drog? medytacji, opisywane przez mnichów tybeta?skich - rzeczywi?cie mog? trwa? jeszcze d?ugo po zaprzestaniu medytowania. Na przyk?ad jeszcze d?ugo po medytacji mo?e si? utrzymywa? altruistyczne, pozytywne nastawienie do ?wiata - wyja?nia Antoine Lutz. Ten typ bada? mo?e pomóc lepiej zrozumie? neuroplastyczno?? mózgu. Na podstawie przeprowadzonych bada? naukowych mo?na i trzeba ju? teraz wyci?gn?? wniosek, ?e medytacje podejmowane z pobudek religijnych od tysi?cy lat s? bardzo sprawnym narz?dziem s?u??cym do trenowania mózgu. Mo?liwe jest wp?ywanie na fizjologi? mózgu "si?? woli", czyli medytacj?. Tak jak trening wzmacnia mi??nie i podnosi wytrzyma?o?? organizmu na wysi?ek, tak medytacja zwi?ksza sprawno?? mózgu skierowan? w okre?lonym kierunku.
|
. |
