M?dro?? ?antidewa ?antidewa (Szantidewa) by? s?ynnym indyjskim uczonym ze szko?y madhyamika. Jego dzie?o "Przewodnik na ?cie?ce bodhisattwy" jest filzooficznym i etycznym fundamentem dla wielu tradycji buddyzmu Wielkiej Drogi.

Zaprzeczenie istnienia koncepcji,
która dopatruje si? prawdziwego istnienia
i jej wyeliminowanie.

* * *

Odrzucenie prawdziwego istnienia podmiotu i przedmiotu.

* * *

Wed?ug realistów, zarówno obiekt, jak i jego ?wiadomo?? posiadaj? prawdziwe istnienie. Jednak znajduj? si? w bardzo trudnej pozycji, poniewa? nie ma dowodu, który potwierdza?by ich twierdzenie, podczas gdy ?atwo je obali?.

Realista: Prawdziwe istnienie obiektu zosta?o uznane dzi?ki prawdziwie istniej?cym zdolno?ciom zmys?owym ?wiadomo?ci.

Madhjamika: Co jednak mo?na uzna? za prawdziwie istniej?ce w zale?no?ci od prawdziwie istniej?cej ?wiadomo?ci?

Realista: Z drugiej strony, mo?emy równie? powiedzie?, ?e ?wiadomo?? zostaje uznana za prawdziwie istniej?c? dzi?ki obiektom, jakie sobie u?wiadamia.

Madhjamika: Od czego jednak zale?y prawdziwie istniej?cy obiekt ?wiadomo?ci? Je?eli oba naprawd? istniej? dzi?ki obopólnej sile, wówczas je?li jednego z nich obiektu b?d? ?wiadomo?ci nie uznamy za prawdziwie istniej?cy, to równie? i drugi nie zostanie za taki uznany. A w takim wypadku oba b?d? nie-prawdziwie istniej?ce. Je?eli na przyk?ad kto? nie ma syna, nie mo?e zosta? uznany za ojca. W ten sam sposób, je?li nikogo nie uzna si? za ojca, to sk?d mo?e pochodzi? dziecko? Podobnie, poniewa? bez dziecka nie ma ojca, a bez ojca nie ma dziecka, w obu przypadkach nie mo?e by? nikogo. Tak samo obiekt i ?wiadomo?? nie mog? istnie? niezale?nie od siebie.

Realista: Wr?cz przeciwnie, wskutek tej zale?no?ci mo?emy uzna? rzeczy za prawdziwie istniej?ce. Na przyk?ad, poniewa? kie?ek powstaje z ziarna, to dzi?ki faktowi istnienia kie?ku mo?emy zrozumie? prawdziw? egzystencj? ziarna, mimo i? kie?ek zale?y od niego. Dlaczego wi?c w podobny sposób nie mo?emy zrozumie?, ?e ze ?wiadomo?ci, która powsta?a z obiektu ?wiadomo?ci, wy?oni? si? prawdziwie istniej?cy obiekt ?wiadomo?ci?

Madhjamika: To nie jest to samo. Istnienie ziarna mo?na zrozumie? widz?c kie?ek, który powsta? z niego, za pomoc? ?wiadomo?ci, b?d?cej czym? innym ni? kie?ek Jak jednak umys? mo?e zrozumie? prawdziwie istniej?c? ?wiadomo??, która rozumie i która powsta?? z prawdziwie istniej?cego obiektu ?wiadomo?ci? Poznanie prawdziwie istniej?cej ?wiadomo?ci jest niemo?liwe, poniewa? taka rzecz nie istnieje.