Nauka o "braku cech" Tenga Rinpocze Czcigodny Tenga Rinpocze jest nauczycielem tradycji Karma Kagyu i trzeci?, ?wiadom? inkarnacj? tulku Tengi. Przyszed? na ?wiat w 1932 r. Otrzyma? bardzo rozleg?e wykszta?cenie w zakresie rytua?u, filozofii itd. Po uko?czeniu trzyletniego odosobnienia podj?? funkcje nauczyciela w Benczen. Po ucieczce z Tybetu w 1959 roku, Rinpocze zamieszka? w nowej siedzibie J.?. Karmapy w Rymteku (Sikkim). Sp?dzi? tam siedemna?cie lat, przez dziewi?? ostatnich piastowa? godno?? klasztornego Mistrza Medytacji. W 1974 roku Czcigodny Tenga Rinpocze towarzyszy? J.?. Karmapie w jego pierwszej podró?y na Zachód. W 1976 osiad? w Kathmandu (Nepal), gdzie za?o?y? klasztor i miejsce odosobnie?.

Budda Siakjamuni rozpocz?? przekazywa? Nauki tzw. drugiego cyklu, szesna?cie lat po osi?gni?ciu O?wiecenia. Cykl ten zawiera pouczenia "o braku cech" - o Pustce wszelkich zjawisk. Nie chodzi tu o negacj? ich bytu, lecz o wyja?nienie rzeczywistej Natury zjawisk. Wszystkie rzeczy, wszystkie zjawiska, same w sobie nie posiadaj? rzeczywistego bytu, s? "puste". Równocze?nie jednak nieustannie si? pojawiaj?. Najkrótszy wyk?ad Buddy dotycz?cy ostatecznego braku istnienia jakiegokolwiek rzeczywistego bytu, przy jednoczesnym pojawianiu si? wszystkich rzeczy na p?aszczy?nie wzgl?dnej, znajduje si? w Sutrze Serca, gdzie powiedziano:

"Forma jest Pustk?
Pustka jest Form?,
Forma nie ró?ni si? od Pustki,
Pustka od Formy".


Stwierdzenie "Forma jest Pustk?" oznacza, i? rzeczy nie posiadaj? inherentnej rzeczywisto?ci, za? "Pustka jest Form?" dotyczy tego, ?e zjawiska z natury swej "puste" - przejawiaj? si? ró?norako.

Wszystkie rzeczy istniej? wspó?zale?nie: z jednej strony same uzale?nione s? od innych rzeczy, z drugiej za?, stanowi? warunek powstawania nast?pnych. Spójrzmy, dla przyk?adu, na elementy ziemi, wody, ognia i wiatru, z których sk?adaj? si? wszelkie zjawiska. Widzimy jasno, jak wszystkie na siebie wzajemnie oddzia?uj?. Ziemia jest podstaw? dla wszelkiego ?ycia, ludzi, zwierz?t, ro?lin. Element wody wp?ywa na sta?o?? elementów, ich wzajemne przyci?ganie i rozpuszczanie. Ogie? rozmna?a i rozwija, a wiatr przemieszcza rzeczy, z miejsca na miejsce. Elementy mog? si? ??czy?, lecz tak?e nawzajem niszczy?: woda gasi ogie?, ogie? spala rzeczy, a wiatr je rozwiewa. Zjawiska pojawiaj? si? wi?c zawsze w okre?lonych warunkach, a nast?pnie "rozpuszczaj?" si? i znikaj?. Nie istniej? zatem, niezale?nie od siebie i dlatego te?, nie maj? realnego bytu. Zwykli ludzie, którzy nie zrozumieli "pustki" zjawisk, traktuj? je jako rzeczywiste i przywi?zuj? si? do cech, które im przypisuj?, co w konsekwencji prowadzi do powstawania uczu? przynosz?cych cierpienie. Natomiast Bodhisattwa, który poj?? Pustk?, spostrzega wprawdzie rzeczy podobnie jak zwykli ludzie, nie ?ywi jednak z?udnych prze?wiadcze?, o ich realnym bycie. Ró?nica polega wi?c nie na tym, co si? widzi, lecz jak si? to rozumie. Tilopa mówi o tym wyra?nie w nast?puj?cych wersach:

"niezale?nie od ilo?ci
to nie rzeczy przykuwaj? nas
do uwarunkowanej egzystencji,
lecz nasze do nich przywi?zanie".


Stwierdzenie "Forma nie ró?ni si? od Pustki" oznacza, ?e Formy nie da si? od Pustki oddzieli?. Zjawiska, np. wazon, powstaj?, lecz nie posiadaj?c w?asnej natury ponownie znikaj?. Forma i Pustka takiego zjawiska jak np. wazon s? nierozerwalnie zwi?zane, co wi?cej, jedna jest zawsze cech? drugiej.

"Pustka nie ró?ni si? od Formy" znaczy, ?e nie istnieje Pustka, która by?aby czym? innym ni? zjawiska. W chwili, gdy powstaje co? istnieje równie? "pustka" tego czego?. Np. wazon nie istnieje realnie, jednak "pustka" wazonu i jego przejawienie si? s? nierozdzielne; bez wazonu nie mo?na mówi? o jego "pustce".

W Sutrze Serca Budda mówi tak:

"nie istnieje ani Forma,
ani d?wi?k, ani zapach,
ani smak, ani wra?enie".


Stwierdzenie to nie jest negacj? zjawisk, lecz odnosi si? do opisanego wy?ej faktu, ?e rzeczy "nie posiadaj? w?asnej natury". Oto Nauka o "braku cech" dotycz?ca wszelkich zjawisk.

Budda Siakjamuni przepowiedzia?, ?e 400 lat po jego parinirwanie pojawi si? nauczyciel, który udzieli dalszych Nauk o znaczeniu Pustki. Tym nauczycielem by? Nagard?una (tyb. Ludrup), który osi?gn?wszy dzi?ki medytacji doskona?e zrozumienie znaczenia Pustki, napisa? szereg traktatów. Jedne - zawieraj? filozoficzne podstawy dla zrozumienia Pustki i stanowi? wyk?ad filozofii Madhyamaki, inne - dotycz? g?ównie praktyki medytacyjnej, która prowadzi do rzeczywistego zrozumienia Pustki.

Jednym z najwa?niejszych tekstów Nagard?uny jest Mulaprad?nia (tyb. Tsa?e Sherab). W tek?cie tym jest powiedziane, ?e dla osi?gni?cia Stanu Buddy niezb?dne jest rozwini?cie w?a?ciwego zrozumienia wzgl?dnej rzeczywisto?ci, które stanie si? fundamentem zrozumienia "pustej natury" wszelkich zjawisk. Podwalin? jest wi?c zrozumienie wzgl?dnej rzeczywisto?ci - ?wiata postrzeganego - oraz sposobu w jaki do?wiadczaj? go zwykli ludzie. Ten poziom rzeczywisto?ci stanowi ów aspekt, który odpowiada naszym zwyk?ym spostrze?eniom (tzn. ?e wod? spostrzegamy jako wod?, a ogie? jako ogie?).

Ostateczna rzeczywisto?? - to wed?ug szko?y Madhyamaka fakt, ?e rzeczy "same w sobie" nie istniej? realnie, poniewa? powstaj? jedynie w zwi?zkach wzajemnych uwarunkowa?. Gdyby naprawd? istnia?y niezale?nie od siebie, wszystko pozostawa?oby niezmienne i trwa?e.

Z jednej strony rzeczy s? "puste" z drugiej za? jeste?my w stanie do?wiadcza? wszystkiego: zjawiska i sytuacje powstaj?, trwaj? i przemijaj? w najrozmaitszy sposób. Równocze?nie, wszystko powstaje we wzajemnej zale?no?ci: jeden warunek stwarza inny, ów za? prowadzi do nast?pnego. Kwiat - np. zakwitnie tylko wtedy, gdy zaistniej? równocze?nie odpowiednie warunki, takie jak nasienie, ziemia, woda, ciep?o.

Takie jest znaczenie terminu "powstawanie we wspó?zale?no?ci". Aczkolwiek rzeczy nie istniej? realnie, to jednak nie mo?na powiedzie?, ?e nie istniej?, bo przecie? ci?gle si? pojawiaj?.

Filozofia szko?y Madhyamaka traktuje o porzuceniu dwóch skrajno?ci w pogl?dach na temat istnienia i nieistnienia.